PANITIKAN: (Talumpati)

PAGRERESIKLO NG BASURA LUNAS SA BAGONG KANSER NG LIPUNAN
Ni Maurita M. Reyes
(Nagtamo ng unang gantimpala sa pandibisyong talumpati na nilahukan ng Mataas na Paaralang Juana G. Nolasco)
Maagap na pagkilos ang kailangan bago mahuli ang lahat. Kay-aya ng iyong mga lansangan. Malinis ang iyong kapaligiran. Ang mayuming dampi ng iyong hangi’y may samyo ng sariwang pinipig sa bukang-liwayway.
Subalit kasabay ng pag-apaw ng iyong mamamayan ay ang kanilang pagmamalabis sa kapaligiran. Tumambak ang nakaririmarim na basura sa lahat ng lugar—basurang animo’y mga dambuhalang halimaw na handang manila’t walang awang gumutay sa kagalingan ng sambayanan.
Nasa paligid natin sa kasalukuyan ang isang salot na unti-unting aagnas sa mga mahahalagang himaymay n gating lipunan – salot na siyang gugupo sa ating lakas at dudurog sa ating dangal.
Sapagkat kung paanong ang basura’y panganib sa ating kalusugan ito’y isa ring malinaw na katunayan ng di-mabuting asal. At kung paanong sa una’y walng tiyak na kasasapitan kung hindi ang isang mapait na kasawian, ang dulot ng panglawa’y pambansang kahihiyan!
Kung tutuusin, hindi na mabilang ang mga paraang binalangkas at isinakatuparan n gating mga pinuno upang malutas ang suliraning ito na sa ngayo’y gumigiyagis sa ating lipunan.
Nagpasa na ng mga ordinansang may takdang kaparusahan para sa walang habas na pagkakalat ng basura sa mga lansangan, may nakalaang gantimpala para sa kanilang huwaran ng kalinisan; mga anunsyo sa telebisyon at mga pahayagan na tumutuligsa sa kawalang pagkabalisa ng mga mamamayan sa gitna ng duming naghahari sa kapaligiran.
Ngunit tila tuksong patuloy pa ring hindi maampat ang basura sa kanyang pag-ampaw: bawat tumpok ay lason sa paningin; bawat piraso’y kamandag ang hain!
Masasabing ang kabiguan mabigayan ng lunas ang suliranin sa pamamagitan ng mga naunang paraan ay dahil na rin sa maruming bagay: ang patuloy na paglaki na bilang ng mga mamamayan; ang kanilang likas na pagwawalang-bahala at katamaran, at ang sa wari’y nangag-anyayang mga ilog at kanal.
Dahil dito’y marahil lubha nang mahirap bigyann kalutasan ang kalagayan ng basurang nagsisilbing makabagong kanser ng ating lipunan sa kasalukuyan. Subalit ang salot ay maari pang masugpo. Walng dahilan upang tayo ay sumuko!
Hindi makatarungana ipagkibit-balikat na lamang ang bagay na ito. Panahon na upang tayong lahat ay kumilos, at nang sa pamamamagitan ng pagbubuklod-bisig at pagkakapit-kamay ay matagpuan natin ang kalutasan sa pangkasalukuyang salot na ito ng lipunan.
Ang kahit anong bagay ay higit na medaling mapairal kung mapapatunayan na ito ay kapaki-pakinabang—tulad ng pagreresiklo ng basurang hindi lamang may dulot na kabutihan sa bayan, kung hindi dagdag na kita para sa kanyang mamamayan.
Kamangha-mangha sa pamamagitan lamang ng pagreresiklo’y kaya nating ganap na maging Malaya sa basura. Kailangan lamang na matamo natin kung anu-ano ang mga basura’t kung paano sila magiging kapaki-pakinabang.
Sa katotohanan, lahat n gating mga basura’y mahahti sa dalawang uri: ang mga nabubulok at iyong hindi nabubulok. Nabibilang sa unang uiri ang mga tira-tirang pagkain, pinagbalatan ng mga bungang-kahoy at ugat, mga fahon, at maging mga dumi ng hayop at iba pang katulad nito. Lahat ay mapakikinabangan matapos maresiklo bilang panggatong o pagkain ng hayop, o mabisang pataba sa lupang taniman.
Ang mga hindi nabubulok na basura ay kinabibilangn ng mga gamit nang lata, plastic, papel, botelya, at iba pa. sa halip na itapon bilang basura, ang mga ito’y magkakaroon ng halaga kung ipagbibili upang muling magamit sa mga pabrika.
At para sa mga taong may likas na pambihirang kakayahan, ang mga lata, bote, at plastic ay maaring gamitin sa pagbuo ng mga likhang-sining na hinubog ng kanilang bihasa’t mapagpalang mga kamay.
Sadyang totoo ang kasabihang sa basura’y may gintong matatagpuan!
Sa pamamagitan ng pagreresiklo’y hindi na rin kailangang sunugin pa an gating mga basura. Hindi na natin kakailanganin ang mga lugar-tambakan. Ganap nang maglalaho ang masamang hangi’t mga bundok ng basurang sadyang karima-rimarim.
Malinaw ang katotohanang ang pakinabang sa pagreresiklo ng basura’y halos walng katapusan!
Ipinagmamalaki naming mga kabataan na maging bahagi sa pagsasakatuparan ng makabagong kaparaanang ito.
Dahil dito’y buong puso kaming nakalaang makilahok sa ano mang Gawain, matiyak lamang ang tagumpay ng pagreresiklo bilang isang paraan upang mapanatili ang kalinisan ng ating kapaligiran.
Nakahanda kamimg makipagtulungan kanino man, makamit lamang ang matamis na bungang inaasam.
Alam naming ang lahat ng ito’y kapapalooban ng malaking pagbabago…paglayo sa maraming bagay na amin nang kinagisnan. Ngunit nananatiling mulat an gaming mga mata. Bukas an gaming isipan. At ano mang pagbabago’y handa naming harapin, maisakatuparan lamang ang hangaring maialay sa Bayang iniibig ang lahat ng dakila’t marangal. Buo an gaming paniniwala na ang pagreresiklo ng basura’y siyang tanging paraan upang masupil ang salot na nasa paligid sa kasalukuyan…nag-iisang lunas upang mapigil sa pagkalat ang makabagong kanser na ngayon’y nagbabanta sa ating lipunan!
Padating na ang iyong bagong umaga. Hawan na ang landas tungkol sa isang sariwang pag-asa.
Muli’y magiging maaya ang iyong mga lansangan. Minsa pa lilinis ang iyong kapaligiran. Babalik ang samyo ng pinipig kasabay ng mayuming dampi ng iyong hangin sa pagngiti ng bukang-liwaywat

3 Comments »

  1. 1
    Edwin Says:

    hello po.. salamat sa pag post nyo nito. Dito ko nakita ang mga salitang hindi ko makita sa kopya ko. Kasali kasi ako sa talumpati at eto ang napiling talumpati. Ngunit parang may ibang salita na mali ang letrang nakalagay tulad na rin ng fahon na dapat sana’y dahon. gayun paman maraming salamat..:))

  2. 3
    Edwin Says:

    Salamat na lang ulit at sana mas marami ka pang magawa para mas madami ang mabibiyayaan… Muli maraming salamat.. :))


RSS Feed for this entry

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: